К основному контенту


Սարդուրի Բ

Սարդուրի Բ (մ.թ.ա. 8-րդ դար — մ. թ. ա. 735), Վանի թագավորության արքա մոտ մ.թ.ա. 764 թվականից։ Արգիշտի Աթագավորի որդին էր, գահակիցը և հաջորդը։ Սարդուրի Բ-ի գործունեության մասին պատմող տասնյակ արձանագրություններ են հայտնաբերվել Հայաստանի զանազան վայրերում (ՎանԱրածանու հովիտ, Արարատյան դաշտՍևանի ավազան և այլն)։
Գահակալման սկզբում ձեռնարկած բարենորոգումներով Սարդուրի Բ-ն հզորացրել է զինված ուժերը, մի քանի պատժիչ արշավանքներով ճնշել ծայրամասային ցեղերին և ամրապնդել միապետության դիրքերը, բազմաթիվ արշավանքներով ընդարձակել է թագավորության սահմանները։ Գլխավոր հակառակորդի՝ Ասորեստանի դեմ մրցապայքարում մ.թ.ա. 753 կամ 752 թվականին հաղթել է Աշշուրնիրարի V թագավորին և նրան դուրս մղել Հյուսիսային Ասորիքից ու Հյուսիսային Միջագետքից։ Սարդուրի Բ-ի գերիշխանությունը ճանաչել և նրան հարկեր են վճարել Մելիտեայի (Մելիտինե), Կումմախայի (Կոմմագենե), Արմեի (Արամ, Հյուսիսային Ասորիքում), Մանայի և այլ թագավորություններ։ Նրա օրոք պետության սահմանները հյուսիս-արևմուտքում հասել են մինչև Կուլխա (Կողքիս) երկիրը, Հյուսիսում և հյուսիս-արևելքում՝ Կուր, իսկ արևմուտքում Եփրատ գետերը, հարավ-արևմուտքում՝ Կումմախա և Արմե երկրները, հարավում՝ Հյուսիսային Միջագետք և Ասորեստան, հարավ-արևելքում՝ Մանա երկիրը։ Նրա նպատակն էր Ասորեստանը շրջապատել բոլոր կողմերից և վերջնական հարված հասցնել նրան։ Այսպես, նա ցանկանում էր արևմուտքից շրջանցել Ասորեստանը և հասնել Միջերկրական ծով, այնուհետև արևելքից շրջանցելով հասնել Բաբելոն, այնուհետև վերջնական հարված հասցնել Ասորեստանին։ Սակայն նրա այս նպատակները չիրականացվեցին։ Հենց այս նույն ժամանակահատվածում Ասորեստանի թագավոր դարձավ Թիգլաթպալասար III-ը, ում ժամանակ Ասորեստանը մեծ վերելք ապրեց։
Սարդուրի Բ-ն մեծարվել է «մեծ արքա», «հզոր արքա», «տիեզերքի արքա», «Բիայնիլի երկրի արքա», «արքաների արքա», տիտղոսներով։ Ասորեստանի դեմ պայքարում նա ստեղծել է ռազմաքաղաքական խմբավորում (Մելիտեա, Կումմախա, Բիթ-Ագուսի՝ Արփադ կենտրոնով, Գուրգում՝ Մարկասու կենտրոնով), նրան կտրելով Հյուսիսային Ասորիքի և Փոքր Ասիայի հարավարևելյան երկրամասերի կենսական աղբյուրներից (մետաղագործական կենտրոններից, առևտրական մայրուղիներից և այլն)։ Սակայն մ.թ.ա. 743 թվականին Արփադում, ապա Կումմախայում, երբ Թիգլարպալասար III-ը պարտության է մատնել հակաասորեստանյան խմբավորմանը, Սարդուրի Բ-ն կորցրել է իր ազդեցությունը անդրեփրատյան երկրամասերում, արևմուտքում սահմանափակվելով Եփրատ գետով։ Մ.թ.ա. 735 թվականին Թիգլաթպալասար III-ը ներխուժել է Վանի թագավորություն և պաշարել Տուշպա բերդաքաղաքը, որի գրավման ապարդյուն փորձից հետո բավարարվել է շրջակա բնակավայրերի կողոպտմամբ ու ավերմամբ։ Այդ արշավանքի ժամանակ Թգլարպալասար III-ը թեև կարողացել է Սարդուրի Բ-ից խլել Էնզի (Անձիտ) գավառը և հարակից որոշ հողեր, սակայն նրան չի հաջողվել սասանել Վանի թագավորության հզորությունը։ Մերձավոր Արևելքում գերիշխանության համար պայքարը հաջողությամբ շարունակել է նաև Սարդուրի Բ-ի որդին՝ Ռուսա Ա-ն։ Սարդուրի Բ-ն հավանաբար թաղվել է արքունի դամբարանում՝ Մուսասիրի տաճարում։ Նրա արձանագրություններով հայտնաբերված բազմաթիվ առարկաներ (բրոնզե պատկերազարդ վահաններսաղավարտներկաթսաներթասեր և այլն) պահպանվում են Հայաստանի պատմության թանգարանում։

Комментарии

Популярные сообщения из этого блога

Աղմկոտ լռություն

Աղմկոտլռություն
ԾափահարություններըՇերոնԴրեյփերինենուղղված՝ «ՆյուՅորքթայմսի» բեսթսելերդարձած «Աղմկոտլռություն» վեպիհեղինակին: ՆաՀայաստանումէգրքիհայերենհրատարակությանշնորհանդեսիառթիվ: Այստեղէնաևգրքիշապիկիվրապատկերվածձուկը, որըխորհրդանշումէաղմուկնուլռությունը:

Մելոդինգրքիհերոսուհինէ: Տասնամյամիաղջիկ, որըչիկարողանումքայլելևխոսել, բայցունիկամք, վճռականություն, խելքևսուրմիտք: ՇերոնԴրեյփերնընդգծումէ, Մելոդիինչպետքէխղճալ: Գրքինպատակնայլէ:

«

Օշականի հյուրերը «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրում

Այսօր մեր դպրոց հյուր էին եկել Օշականից սովորողներ։ Գրեթե ամբողջ օրը եղել ենք նրանց հետ։ Փոքր 24 հոգանոց խմբի հետ միասին շրջեցինք մայր դպրոցում։ Ծանոթացանք նրանց հետ և ծանոթացրինք ուսուցիչների,  սովորողների հետ։Նրանք շատ տպավորված էին։ Կողքից տեսնելով մեր ուսուցիչներին, ևս մեկ անգամ հիանում էի։ Սիրում եմ մեր դպրոցը։
Բոլորը ուշադիր լսում էին յուրաքանչյուր ուսուցչի։ Ես շատ հավանեցի մեր այսօրվա հյուրերին։ Նրանք ազատ էին և հասցրեցինք նաև մոտիկանալ միմյանց հետ։ Արդեն որոշում ենք երբ

instafriends

Internet is a great invention. It has changed the lives of nearly all people on our planet. Many things have become easier and can be done from the comfort of your own home. For example, people nowadays can order a takeaway food, they can buy clothes online, and they can even work online. Internet is a global world network, which has united people from different countries and of different backgrounds. Thanks to this network, we can chat with friends, meet new people and connect to our distant relatives via video calls. It is very important to have devoted friends in our modern life because each of us has some problems in life and friends can always help you to overcome these difficulties. Some people prefer to have friends from real world; others consider that friends from the virtual world are better. But I agree with those people who think that friends from real world are much better. At the age of 14, I first signed up on instagram. I collected followers, posted pictures, well, like e…