բջնի

ԲջնիիՍբ. Աստվածածինեկեղեցի

ԲջնիիՍուրբԱստվածածինեկեղեցինկառուցելէԳրիգորՄագիստրոսՊահլավունին՝1031 թվականինևՊետրոսԱԳետադարձ կաթողիկոսիուՀովհաննեսՍմբատ թագավորիհրամանով, այստեղեպիսկոպոսականաթոռհաստատել։ԲջնիիՍուրբԱստվածածինվանքիթեմըտարածվելէՍևանալճիցմինչևԱխուրյանգետը, ԳուգարքիցմինչևԲջնի։

ՍուրբԱստվածածինեկեղեցինմեկզույգարևմտյանմույթերովգմբեթավորդահլիճէ՝պսակվածբազմանիստթմբուկովևհովանոցաձևվեղարունեցողգմբեթով։

ԲջնիիՍբ. Սարգիսեկեղեցի

ԲջնիիՍուրբՍարգիսեկեղեցինսրբատաշտուֆիցգմբեթավորխաչաձեեկեղեցիէ, կառուցվելէ7-րդդարում։Իրարտակարգփոքրչափերիհետևանքով(Հայաստանինույնատիպհուշարձաններիցամենափոքրնէ) կոնստրուկցիաներըխիստպարզեցվածեն՝յուրատեսակտրոմպներնանմիջապեսդրվածենգմբեթակիրկամարներին, որոնքևծածկումենչափազանցկարճխաչթևերը։Արևելյանխաչթևըներսիցկիսաշրջանաձևէ։Ութնիստթմբուկըավարտվումէվեղարավորգմբեթով։Լուսամուտնարևմուտքիցէ։Ճակատներիհարդարանքը՝մեծաչափելուստով, միմասըմշակվածպայտաձևկամարախորշիկներովքիվերնեն, միակմուտքըբացվումէարևմտյանխաչթևում։  Վերանորոգվելէ1970 թվականին։

Ամրոցիպեղումներըևառասպելներ

1977-1978 թթ., Երևանիպետականհամալսարանիհնագիտությանամբիոնիարշավախումբը՝ԻգիթՂարիբյանիղեկավարությամբ, այստեղկատարվելենպեղումներ, որոնցշնորհիվբացվելենIX-X դդ. կենտրոնագմբեթՍ. Խաչեկեղեցուհիմնապատերը, երկուդահլիճներիցբաղկացած՝թաղակապպալատականշենքը, վաղմիջնադարյանեկեղեցումանրամասեր, բնակելիտներ, ջրամբարը, գաղտնուղին: Լեգենդիհամաձայն` գաղտնուղինմիացնումէրամրոցնուԱստվածածնիեկեղեցին: Տներիևզանազանկառույցներիշինարարությանհետեւանքովայժմգետնուղուցպահպանվելէմիայնմիհատված:

Լայնորենտարածվածէնաևայնառասպելը, որորոշժամանակԱշոտII Երկաթըապրելէայսամրոցում:

2007-2008 թվականներիցսկսվելենամրոցիպարիսպներիվերականգնմանևամրակայման, ինչպեսնաևտարածքիպեղումներիաշխատանքները: